а   б   в   г   д   ѓ   е   ж   з   ѕ   и   ј   к   л   љ   м   н   њ   о   п   р   с   т   ќ   у   ф   х   ц   ч   џ   ш

срце

мн. срца
Вид збор: Именка, среден род
Ранг: 159
1. Централен орган на крвотокот; место на левата страна на градите под кое се наоѓа овој орган.
Англиски: heart Албански: zemër
Употреба: Анатомија
Примери:
Срцето уште му чукаше.
коморите на срцето
проширено срце
болно срце
Средство за закрепнување на срцето.
Се фати за срцето.
Му ја стави главата на срцето.
2. Овој орган како средиште на чувствата.
Англиски: emotion Албански: zemra, emocion
Употреба: Преносно значење
Примери:
Срцето му се растрепери кога ги виде.
Старецот немаше срце.
Неговото срце ѝ припаѓаше само нејзе.
благородно срце
добро, весело срце
Јуначко срце не трпи.
3. смелост, храброст
Англиски: courage Албански: zemër, kurajo
Употреба: Преносно значење
Примери:
Кој имаше срце - се јави за акцијата.
цврсто срце
4. Центар, главен дел на нешто; среден дел на некој плод.
Англиски: core Албански: bërthamë, zemër
Употреба: Преносно значење
Примери:
Влегоа во срцето на земјата.
срцето на атомот
срце на лубеница
срце на зелка
5. стомак
Англиски: stomach Албански: me bark të zbrazur
Употреба: Разговорно
Примери:
На (гладно) срце.
6. Во обраќање - мил, драг, сакан.
Примери:
Срце мое!
Срце мајкино!
Изрази
Без срце.
Далеку од очи, далеку од срце.
Да ти ја имам младоста, а да ти го немам срцето.
Му влезе во срцето.
Му дојде срцето на место.
Му лежи на срце.
Му се кине срцето.
На драго срце.
Од длабочината на срцето.
Од душа и од срце, од сѐ срце.
Отвори срце.
Си го зеде (стави) на срце.
Со отворено (чисто) срце - искрено, чесно.
Со срце; со тешко срце; срце го изело!
(стави) рака на срце - искрено, така е.
Човек без (со) срце.
(посл.) Човек треба да биде на срцето амбар.
Широко срце - дарежлив човек; што му на срце, тоа му на уста.
Што не е од срце, не е при срце.
Срцето му се преврте.
Срцето му го лаже умот.
Камено (тврдо) срце - бесчувствителен, тврд човек.
Тврдо срце - издржлив човек.
Рането (скршено) срце - човек што чувствува огромна тага, болка поради нешто или некого.
Златно срце - добродушен човек.
Со тешко срце - одвај.
Од срце - искрено.
На драго срце - со задоволство.
Има слабо срце - има срцева болест.
Имај срце! - смилувај се!
Стегни срце - издржи.
Не издржа срце (јуначко) - потклекне на нешто, почине.
Му (ми, ти...) се пара (се кине/плаче) срцето - чувствува огромна тага, болка поради нешто или некого.
Срцето му го даде - направи големи жртви за некого.
Колку што ти (ви) срце сака - неограничено, немерено.
Му го отвори срцето / отвори срце - зборува отворено, искрено со некого или пред некого; се довери некому.
Срце не го држи - многу е вознемирен од некаква ситуација.
Го (ме, те...) допече до срце - доживее голема навреда од некого, доживее тежок удар од некого.
Срцето му заигра - се возбуди.
Срцето му се наполни - се чувствува радосен, среќен, задоволен, исполнет од нешто.
Му (ми, ти...) прирасне за срце - засака некого, стане близок со некого.
Сѐ на срце става - многу е чувствителен.
Даде и срце и душа - се жртвува себеси.
(благослов) Да ти даде Господ што ти срце сака
(клетва) Срце да го (ја) изеде.
FlexiMac
 менување на македонски глаголи
ДИГИТАЛНИ РЕСУРСИ НА МАКЕДОНСКИОТ ЈАЗИК